CBAM: регулаторна обврска за извозниците кон ЕУ

CBAM: регулаторна обврска за извозниците кон ЕУ

Компаниите кои извезуваат на пазарот на ЕУ, особено во секторите опфатени со CBAM (метали, цемент, алуминиум, ѓубрива, енергија), веќе се соочуваат со нов сет на барања кои не се повеќе опционални, туку задолжителни за одржување на пристапот до европскиот пазар.

Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) е механизам воведен од Европската унија со цел да се воспостави еднаква „цена на јаглерод“ помеѓу домашните ЕУ производители и компаниите од трети земји. На овој начин, ЕУ се обидува да спречи т.н. carbon leakage и да поттикне глобално намалување на емисиите на стакленички гасови.

Клучни обврски за компаниите:

• Прецизна и документирана пресметка на CO₂ емисиите на ниво на производ
• Воспоставување на систем за следење, мерење и верификација на емисиите
• Редовно известување кон релевантните ЕУ тела во рамки на транзицискиот период
• Подготовка за финансиски обврски од 2026 година, кога механизмот стапува во целосна примена

Во транзицискиот период (2023–2025), компаниите имаат обврска за известување, без директни финансиски давачки. Сепак, овој период треба да се искористи за целосна подготовка, бидејќи од 2026 година CBAM ќе значи и реални трошоци поврзани со емисиите.

Што значи ова во пракса?

CBAM не претставува само уште една регулаторна обврска, туку структурна промена во начинот на кој се пресметува цената на производите при извоз во ЕУ. Компаниите кои нема да воспостават соодветни системи за управување со емисиите ќе се соочат со:дополнителни финансиски оптоварувања

• административни бариери
• потенцијално губење на конкурентноста
• ограничен или отежнат пристап до ЕУ пазарот

Стратешки аспект

Навременото усогласување со CBAM треба да се гледа како стратешка инвестиција, а не само како трошок. Компаниите кои ќе воспостават ефикасни системи за управување со јаглеродниот отпечаток ќе имаат:

• подобра позиција на ЕУ пазарот
• зголемена доверба кај партнерите
• подготвеност за идни ESG и климатски регулативи

Заклучок:

CBAM го редефинира начинот на кој компаниите од регионот ќе пристапуваат кон извозот во ЕУ. Усогласеноста повеќе не е избор – таа е предуслов за континуитет и раст на меѓународните пазари.

За повеќе информации дознајте повеќе на: https://t-cert.mk/cbam/

Контактирајте не на E-mail: office@t-cert.mk, телефон +389 2 3221 603, или на нашата контакт форма.